Home Staff Personnel prof. dr hab. UW Mariusz Ziółkowski - kierownik OBP UW

prof. dr hab. UW Mariusz Ziółkowski - kierownik OBP UW

profesor

Wykształcenie

1972-1977 – studia w zakresie archeologii i historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim, stopień magistra w 1977 r.

1974- Diplôme des Hautes Etudes de Langue et Civilisation Françaises, Alliance Française, Paryż1986 – stopień doktora archeologii. Praca doktorska Pachap unanchan: el calendario metropolitano del Imperio Inka, obroniona na Wydziale Nauk Historycznych Uniwersytetu Warszawskiego 1997 – stopień doktora habilitowanego w zakresie archeologii Ameryk. Studium La guerra de los wawquis: Los mecanismos y los objetivos de la rivalidad dentro de la élite inca, s. XV – XVI., Coleción Abya Yala, vol. 41, Quito 1997

Funkcje akademickie

  • Profesor Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik bloku Archeologii Ameryki i Oceanii
  • Kierownik Ośrodka Badań Prekolumbijskich Uniwersytetu Warszawskiego (dawniej Andyjska Misja Archeologiczna)
  • Profesor Nadzwyczajny Uniwersytetu Katolickiego Santa María w Arequipie, Peru.

Specjalizacja

archeologia i etnohistoria Inków, techniki datowania bezwzględnego, archeoastronomia.

Kariera zawodowa

Uczestniczył w pracach archeologicznych m.in. w Polsce, Iraku, Peru, Ekwadorze.

Pełnił funkcję wicedyrektora Polskiej Wyprawy Naukowej w Andy „Proyecto Huaura-Checras”, realizowanego od sierpnia do października 1978 w Departamencie Lima w Peru. Uczestniczył także w drugim sezonie prac tegoż projektu w 1985 r. Od stycznia do września 1981 pracował w Instituto Otavaleño de Antropología w Otavalo (Ekwador) jako stypendysta grantu badawczego Instituto Ecuatoriano de Credito Educativo y Becas. Rozpoczął wówczas studia nad orientacją inkaskich struktur ceremonialnych na stanowisku Ingapirca, prowincja Cañar (Ekwador). Badania te były kontynuowane w sezonach 1985, 1987 y 1988. W 1991 i 1994, we współpracy z architektem Sławomirem Święciochowskim i geologiem dr. Jerzym Grodzickim prowadził w Ingapirca badania konserwatorskie połączone z warsztatami specjalizacyjnymi (1994), pod patronatem i przy wsparciu Polskiego Komitetu ds. UNESCO. Od 1986 członek Projektu Nasca Włoskiej Misji Archeologicznej, uczestniczył w pracach badawczych Misji na stanowiskach Cahuachi i Pueblo Viejo w dolinie Nazca. Od 1996 kierownik Projektu Archeologicznego Condesuyos, powstałego na mocy umowy o współpracy między Uniwersytetem Warszawskim i Uniwersytetem Katolickim Santa María w Arequipie. Prowadził badania i wygłoszał wykłady w wielu krajach amerykańskich i europejskich, m.in. jako stypendysta Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales (EHESS), Paryż, Francja, Brown-Sykora Foundation i Universisty of St Andrews, Szkocja, Universite Libre de Bruxelles, Belgia; Friedrich-Wilhelms Universität, Bonn, Niemcy, Fondation Fyssen, Paryż, Francja, Ministerio de Asuntos Exteriores, Hiszpania i in. Uczestniczył jako referent i/lub koordynator w około 50 kongresach i sympozjach międzynarodowych, m. in. w 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51 i 52 Międzynarodowym Kongresie Amerykanistów. Pełnił rolę Sekretarza Generalnego 50 Międzynarodowego Kongresu Amerykanistów zorganizowanego w Warszawie od 10 do 15 lipca 2000 r. Aktualnie pełni (po raz drugi) funkcję Vice-Przewodnicząsego Permanent Committee of the International Congress of Americanists.


W trakcie blisko 30 lat związków z Ameryką Łacińską uczestniczył w licznych wydarzeniach naukowych i kulturalnych: był m.in. pomysłodawcą i współrealizatorem dwóch wystaw posterów n/t. „Recupernado las imágenes del pasado: experiencias polacas en la conservación y puesta en valor de los sitios arqueológicos” (2001) oraz „25 años de los trabajos arqueológicos y antropológicos polacos en América Latina”, prezentowanej aktualnie w krajach obszaru andyjskiego. Rozpoczął i nadzorował przygotowanie w Polsce i przekazanie do Peru dwóch płaskorzeźb z wyobrażeniem inż. Ernesta Malinowskiego, eksponowanych aktualnie w Museo del Real Felipe w Callao i na Placu Ernesta Malinowskiego w mieście Arequipa, jak również popiersia wybitnego peruwiańskiego historyka i wielkiego przyjaciela Polski dr Edmundo Guillén Guillén (Museo Inka, Cusco)


W podobny sposób zainicjował i zorganizował przekazanie do Universidad de Chile w Santiago de Chile, przez Uniwersytet Warszawski (i inne polskie instytucje) popiersia znanego naukowca polskiego, rektora chilijskiej Alma Mater, inż. Ignacego Domeyko. Drugi egzemplarz tego dzieła (autorstwa artystki-rzeźbiarki Teresy Brzóskiewicz) został podarowany przez UW i krakowską AGH Ecoles des Mines w Paryżu, której Domeyko był absolwentem.

Nagrody i wyróżnienia

Nagroda 44 Międzynarodowego Kongresu Amerykanistów (Manchester 1982) przyznana za studium pt. Los problemas de reconstrucción de los calendarios prehispánicos andinos (napisane wspólnie z astronomem Robertem M. Sadowskim)

 

Odznaczony Orderem za Zasługi przyznanym przez rząd Republiki Peru (1998)

Członek m. in.
  • Deutsches Archäologisches Institut, Berlin
  • Institute of Andean Studies, Berkeley, California. EE. UU.
  • Société des Américanistes, Paryż, Francja

  • Société Européenne d’ Astronomie dans la Culture (SEAC)

  • wiceprezes Polskiego Towarzystwa Studiów Latynoamerykanistycznych

Bibliografia

Autor, współautor i redaktor około 70 publikacji naukowych, w tym:

Książki

M. Ziółkowski i Robert M. Sadowski (redaktorzy) Time and Astronomy in the Inca Empire, BAR International Series 459, Oxford 1989

M. Ziółkowski i Robert M. Sadowski La Arqueostaronomia en la investigación de las culturas andinas, Instituto Otavaleño de Antropologia – Banco Central del Ecuador, Quito 1992

M. Ziółkowski i in. Andes. Radiocarbon Database for Bolivia, Ecuador and Peru, Andean Archaeological Mission – Gliwice Radiocarbon Laboratory, Warszawa-Gliwice 1994

M. Ziółkowski La guerra de los wawqui. Los mecanismos y los objetivos de la rivalidad dentro de la elite inca, s. XV – XVI., Coleción Abya Yala, vol. 41, Quito 1997

Oriana Wichrowska i Mariusz Ziółkowski: Iconografía de los Keros de la colección del Museum fur Völkerkunde de Berlin, Boletín de la Misión Arqueológica Andina vol. 4, Varsovia 2000

Mariusz Ziółkowski i Luis Augusto Belan Franco (redaktozy). El Proyecto Arqueológico Condesuyos. Temporadas 1996-1999, Misión Arqueológica Andina de la Universidad de Varsovia, Varsovia 2000

Artykuły:

1979 Acerca de algunas funciones de los keros y de las akillas en el Tawantinsuyu incaico y en el Peru colonial; Estudios Latinoamericanos, Varsovia, t. 5, 1979

1981 La función de los planetas en las creencias y los rituales andinos; Sarance, Revista del Instituto Otavaleño de Antropología, nr 9, 1981

1983 La piedra del cielo: algunos aspectos de la educación e iniciación religiosa de los principes incas, Ethnologia Polona, vol. 9, 1983: 219-234.

reprint w: Anthropologica del Departamento de Ciencias Sociales, Pontificia Universidad Católica del Perú, Año II, nr 2, 1984: 45-65

1985 Hanan pachap unanchan: las „señales del cielo” y su papel en la etnohistoria andina; Revista Española de Antropología Americana, vol. XV, 1985 : 147-182

1987 Las fiestas del calendario metropolitano inca: Primera parte.; Ethnologia Polona, vol.13, 1987 : 183-217

1988 Las fiestas del calendario metropolitano inca: Segunda parte.; Ethnologia Polona, vol.14, 1988 : 221-258

1988 Los cometas de Atawallapa: acerca del papel de las profecías en la política del Estado Inka; Anthropologica del DCS PUCP, año VI, nr 6

reprint w: Peruanistas contemporaneos II, Wilfredo Kapsoli (ed.), CONCYTEC, Lima 1989

1989 El calendario metropolitano inca en: Time and Calendars in the Inca Empire, M.S. Ziolkowski i R.M. Sadowski (ed.), BAR International Series 479, Oxford 1989: 129-166

1991 El Sapan Inca y el Sumo Sacerdote en: El culto estatal del Imperio Inca. M.S.Ziółkowski (ed), CESLA UW, Seria Studia i Materialy vol. 2, Warszawa 1991: 59-74

1994 Punchao, Wanakawri y la Virgen de la Candelaria o de los dilemas de los Incas de Copacabana en: Time and Astronomy at the Meeting of the Two Worlds (ed. by S. Iwaniszewski et al.), CESLA UW, Seria Estudios y Memorias no 10, Warszawa 1994: 343-357

1997 Los juegos y las apuestas o del orígen de la propiedad (privada) en: Rafael Varón Gabai, Javier Flores Espinoza (editores) Arqueologia, Antropologia e Historia en los Andes. Homenaje a María Rostworowski, Instituto de Estudios Peruanos, Banco Central de Reserva del Peru, Lima 1997: 301-319

1997 Ataw, o de la suerte del comandante victorioso en: Tawantinsuyu, vol. 2, 1997, Sydney

2004 Egzekucja Atahuallpy 26 lipca 1533 r.: hiszpańska "zbrodnia sądowa" czy inkaski zamach stanu? (The execution of Atahuallpa on July 26th, 1533: a Spanish "court crime" or an Incaic "coup d' état?") in: "Zamach stanu w dawnych społecznościach", OBTA UW, Warszawa 2004: 429-456


Publikacje

1997 Guerra de los Wawqis

Publikacje wspólnie z Arnoldem Lebeufem:
1991 Archéoastronomie?; Les Nouvelles de l'Archéologie, Paris, nr 44, 1991: 19-22
1991Les Incas, savaient-ils prévoir les éclipses de lune?; Astronomie et Sciences Humaines, Strasbourg, vol. 7: 23-42
publikacje wspólnie z Robertem M. Sadowskim:
1982 Los problemas de la reconstrucción de los calendarios prehispánicos andinos; Estudios Latinoamericanos, Varsovia, vol. 9, 1982-1984: 45-87

 

1985 Informe de la segunda temporada de investigaciones arqueoastronómicas en Ingapirca (Ecuador); Primer Simposio Europeo sobre Antropologia del Ecuador, Segundo Moreno Y. (ed.), Ediciones Abya-Yala, Quito

 

1989 Investigaciones arqueoastronómicas en el sitio de Ingapirca prov. de Cañar, Ecuador; Colloquio Internazionale Archeologia e Astronomia, Venezia 3-6 Maggio 1989, Rivista di Archeologia, Supplementi 9: 151-169
1989 The reconstruction of the metropolitan calendar of the Incas in the period 1500-1572 AD; en: Time and calendars in the Inca Empire, Mariusz S. Ziolkowski and Robert M. Sadowski (ed.), BAR International Series 479, Oxford 1989: 167-196
publikacje wspólnie z Robertem M. Sadowskim i Karolem Piaseckim:
  1. Stone rings of Northern Poland; Archaeoastronomy in the Old World, D.C. Heggie (ed.), Cambridge University Press, Cambridge (UK) 1982: 215-224

 

Publikacja wspólna z Janem Szemińskim
2006 Mity, Rytuały i polityka Inków, PIW (Seria ceramowska), Warszawa
publikacje wspólnie z Arnoldem Lebeufem i Robertem M. Sadowskim:
1991 13 Grudnia, czyli rzecz o Słońcu, Skordiowie i Ludwiku Stommie; Etnografia Polska, vol. XXXV z.1: 193-216
1993 13 Grudnia albo „Co Autor chciał powiedzieć?” Etnografia Polska, vol. XXXVII z.1

E-mail
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it